Năm 1980, làng An Lạc nghèo đến mức thể thấy tiếng đói kêu ban đêm. Đó là thứ âm thanh lẫn trong tiếng côn trùng, tiếng gió thổi qua mái tranh rách nát, và tiếng thở dài nuốt ngược ngực của những đàn bà thức trắng.
Con sông chảy ngang làng cạn nước nhiều năm. Chỉ còn một dải bùn lầy lội, mùa nắng thì nứt nẻ, mùa mưa thì bốc mùi tanh hôi. Người già trong làng :
— Sông cạn thì lòng cũng cạn theo.
Ở đầu làng là nhà Trần gia, tường gạch đỏ, mái ngói dày, cổng gỗ cao. Ở cuối làng, nép sát ruộng hoang, là căn nhà tranh của Nguyễn Thị Liên. Hai ngôi nhà cách đầy hai cây , nhưng giống như thuộc về hai thế giới khác .
Trần Minh Khải sinh năm 1954, là con trai duy nhất của Trần gia. Từ nhỏ Khải khác những đứa trẻ khác trong làng. Cậu ít , ham chơi, thích hàng giờ những cuốn sách cũ mua từ huyện. Cha Khải buôn thóc, buôn gạo, sống dư dả trong thời buổi mà một bữa ăn đủ cơm trắng là điều xa xỉ với nhiều nhà.
Người trong làng Khải sướng. Khải từng thấy sướng. Ngôi nhà rộng, tiền bạc đủ đầy, nhưng lúc nào cũng cảm thấy ngột ngạt như đang sống trong một cái lồng vô hình.
Còn Liên thì sinh năm 1961, nhỏ hơn Khải bảy tuổi. Cha mất khi cô mới lên sáu, để cô với ba đứa con và một căn nhà sắp sập. Người trai lớn hơn Liên năm tuổi, học dở, ham chơi, sớm bỏ học. Gánh nặng đổ hết lên vai Liên và chính cô.
Liên học giỏi. Thầy giáo trong làng từng , nếu học lên, cô sẽ xa. “ xa” với một đứa con gái nghèo, thời đó, là một điều gì đó quá mơ hồ, gần như tồn tại.
Liên gặp Khải đầu một buổi trưa nắng gắt.
