Đại Nha và Nhị Ngưu vật lộn ở bờ sông cả ngày trời, chịu đựng đám muỗi dày đặc của mùa hè, cuối cùng cũng câu mấy con cá nhỏ chỉ bằng bàn tay.
“Đi, về bảo nãi nãi cá cho chúng ăn!”
“Sau câu cá nữa , muỗi nhiều phiền c.h.ế.t .”
Nhị Ngưu gãi bên trái, cào bên , khắp chi chít những nốt muỗi đốt sưng tấy.
Đại Nha cũng khó chịu nhưng nàng còn đỡ hơn Nhị Ngưu. Có một thể chất đặc biệt thu hút muỗi và Đại Nha chính là loại đó. Mỗi nàng và Nhị Ngưu chơi cùng , nốt muỗi đốt Nhị Ngưu lúc nào cũng nhiều hơn nàng ít nhất ba .
Dần dà cứ đến mùa hè là Đại Nha đặc biệt thích ở cùng Nhị Ngưu, chẳng vì lý do gì khác chỉ để muỗi bay sang đốt Nhị Ngưu. Vì Đại Nha vẫn cảm thấy chút áy náy. Nàng quyết định lát nữa về sẽ cho Nhị Ngưu uống một ít nước nguyệt quang coi như là bù đắp qua loa , Đại Nha mấy thành tâm mà nghĩ.
Lý Đại Thành tiễn một bệnh nhân về thì thấy mấy củ cải nhỏ xách theo một cái thùng trở về. Ông trong :
“Giỏi quá nhỉ, còn câu mấy con cá.”
Tam Ngưu líu lo :
“Trong năm con là của đại tỷ câu đấy, nhị ca ngốc lắm, chỉ câu hai con thôi.”
Nhị Ngưu ở phía giơ nắm đ.ấ.m về phía Tam Ngưu, dùng ánh mắt dọa nó nữa.
Lý Đại Thành vuốt râu,
“Vậy hôm nay bảo nãi nãi các con món cá chiên giòn. Đại Nha nhà công lớn để riêng cho nàng một con to nhất.”
“Con tìm nãi nãi! Nãi nãi, tối nay cá ăn!”
Nhị Ngưu reo hò chạy tót nhà.
“Đại Nha cùng Nhị Ngưu?”
“Gia gia, đây là rễ cỏ tranh chúng con đào ở bờ sông, rửa sạch sẽ .”
Lý Đại Thành chút ngạc nhiên, ông nhận lấy bó rễ cỏ tranh buộc bằng một sợi cỏ mềm,
“Vừa lúc, trong y quán sắp hết vị t.h.u.ố.c , con giúp gia gia một việc lớn đấy.”
Đại Nha ngượng ngùng :
“Là chúng con cùng đào, công của một con .”
Đại Nha chần chừ, do dự bậc thềm y quán vân vê ngón tay.
Lý Đại Thành thắc mắc:
“Đại Nha, con còn ?”
Cuối cùng Đại Nha cũng lấy hết can đảm,
“Gia gia, nước hào cạn nhiều quá mà đến giờ vẫn mưa. Năm nay sẽ đại hạn? Chúng chạy nạn ?”
Nói thì chuyện cũng dễ dàng hơn, Đại Nha trút hết nỗi lo lắng mấy ngày nay .
Lý Đại Thành ngạc nhiên,
“Ai với con những lời ?”
“Con trong trấn .”
Còn là ai thì ai cũng thể, bởi lớn tụm năm tụm ba chuyện phiếm chẳng mấy khi để ý đến đám trẻ con chạy lăng xăng bên cạnh.
Lý Đại Thành hiền từ đứa cháu gái nhỏ,
“Đại Nha, năm nay chỉ là dạo mưa, lúa màu chậm lớn nên lo lắng thôi, ngày nào đó trời đổ mưa. Hơn nữa…”
Lý Đại Thành xổm xuống hạ giọng ,
“Cứ cho là năm nay một giọt mưa nào thì nhà chúng vẫn thể cầm cự qua . Chạy nạn là lựa chọn vạn bất đắc dĩ, nếu còn sống thì ai rời xa quê hương bản quán cả.”
Đại Nha tiêu hóa lời của Lý Đại Thành, lúc mới muộn màng nhận , đúng , nhà trăm mẫu ruộng , gia gia mở y quán duy nhất trong các thôn làng lân cận, nếu chạy nạn thật cũng đến lượt nhà . Hơn nữa Đại Nha gia gia và nãi nãi luôn thói quen tích cóp tiền bạc. Nàng từng vô tình thấy hũ tiền tiết kiệm nặng trĩu của nãi nãi, tiền bên trong chắc chắn ít. nàng nghĩ, nếu thật sự mất mùa thì tiền bạc cũng sẽ mất giá.
“Gia gia, chúng nên mua thêm nhiều lương thực ? Hạn hán sắp đến, lương thực sẽ đắt lên. Bây giờ mua, giá lương thực tăng thì chúng còn thể bán kiếm lời.”
Đại Nha linh tinh nhưng lương thực thì bao giờ cũng thừa.
Lý Đại Thành :
“Gia gia , còn cảm ơn Đại Nha nhắc nhở gia gia đấy.”
Mặt Đại Nha “xoạt” một cái đỏ bừng vì ngượng.
Nhà nông thường ăn hai bữa một ngày, chỉ nhà giàu mới ăn ngày ba bữa cho nên cá mà Đại Nha và Nhị Ngưu câu để dành đến bữa tối.
Nhờ nhà ngoại của Lưu thị nghề đồ tể nên nhà họ Lý bao giờ thiếu mỡ lợn. Trước mặt Đại Nha là một con cá nhỏ chiên giòn rụm thơm nức mũi bằng mỡ lợn. Đây là phần thưởng cho công lao câu cá của nàng.
[Truyện được đăng tải duy nhất tại MonkeyD.net.vn - https://monkeyd.net.vn/ky-su-chay-nan-lam-ruong-o-co-dai/chuong-3-ca.html.]
Nhà họ Lý gia đình giàu sang gì nên cũng nhiều quy củ câu nệ. Cả nhà náo nhiệt quây quần quanh một chiếc bàn bát tiên. Người lớn mỗi một ghế, trẻ con thì chỉ thể chen giữa. Nếu Lý Bá Sơn và Lý T.ử Yến về nhà thì đủ chỗ, ba phụ nhân nhà họ Lý là Vương thị, Trần thị và Cố thị sẽ bếp ăn.
Thật Đại Nha thích bếp ăn hơn vì Trần thị sẽ vùi cho nàng một củ khoai lang trong bếp lò. Khoai lang nướng chín thơm lừng, thổi lớp tro bên ngoài là thể ăn, mềm ngọt. Mỗi như Đại Nha thầm cảm tạ vị tiền bối xuyên ở triều đại .
Đợi Lý Đại Thành cầm đũa, những khác mới bắt đầu ăn. Quy củ ăn uống là “thực bất ngôn, tẩm bất ngữ” (ăn , ngủ ) nhưng nhà họ Lý gia đình giàu nên cũng câu nệ nhiều như .
Đại Nha gỡ miếng thịt mềm nhất con cá đặt bát của Trần thị nhỏ giọng :
“Nương, ăn . Chúng con còn nhỏ, ăn hết nhiều thế .”
Nhị Ngưu Đại Nha, dường như hiểu điều gì, cũng học theo gắp một miếng cá trong bát cho Vương thị.
Lý Đại Thành cảnh tượng hòa thuận vui vẻ mắt thì lòng vui phơi phới. Ông suy nghĩ một lúc :
“Ta đặt cho Đại Nha một cái tên, hai chữ Ngư Nương thế nào?”
Ở thời cổ đại, trưởng bối ban tên là một việc vô cùng đáng mừng, thể hiện sự coi trọng của trưởng bối đối với đặt tên. Trưởng bối ban cho dám chối từ. Dù Đại Nha cảm thấy cái tên Ngư Nương phần quá tùy tiện nhưng nàng cũng chỉ thể im lặng chấp nhận.
Lưu thị nay luôn là ủng hộ Lý Đại Thành nhất,
“Ta thấy đấy, cá hôm nay chẳng do Ngư Nương câu về ? Người khác gì tay nghề giỏi như con bé.”
Phu thê Lý Trọng Hải và Trần thị vô cùng vui mừng. Trong các tôn bối, chỉ Đại Ngưu là do thầy đồ trong trường đặt tên, đám tiểu bối còn đều đang gọi bằng nhũ danh. Lý Trọng Hải nghĩ thể bên trọng bên khinh nên bèn :
“Cha, là nhân dịp đặt luôn tên cho bọn Nhị Ngưu .”
Lý Đại Thành gật đầu, trầm ngâm một lát :
“Nhị Ngưu gọi là T.ử Chiêu, Tam Ngưu gọi là T.ử Minh, còn Nhị Nha thì gọi là Tình Nương . Đều lấy theo tên của Đại Ngưu là T.ử Yến.”
Nhị Ngưu, tức Lý T.ử Chiêu nhảy cẫng lên vui sướng,
“Gia gia, con hai chữ T.ử Chiêu !”
Lý Thúc Hà cũng đặt đũa xuống,
“Cha, đợi con của con đời cũng nhờ đặt tên đấy nhé, thiên vị .”
Cuối bữa ăn Cố thị đột nhiên che miệng nôn khan. Lý Đại Thành bắt mạch cho nàng phát hiện Cố thị t.h.a.i hai ba tháng.
Cố thị hạnh phúc tựa Lý Thúc Hà dịu dàng xoa lên chiếc bụng còn nhô lên,
“Đều là do Ngư Nương mang phúc khí.”
Đại Nha đành chấp nhận phận, cái tên thật sự phúc khí.
Ăn cơm xong trời vẫn còn sớm, Trần thị và Vương thị phòng xe sợi. Cố thị vì mới thai, t.h.a.i khí định nên nghỉ trong phòng. Nhị Ngưu liền kéo Ngư Nương ngoài bắt ve sầu.
Mỗi khi hè đến, bắt ve sầu là trò vui mà bọn trẻ thích nhất. Chiều tối, ấu trùng ve sầu từ đất chui bò lên cây để lột xác. Lúc bắt con nào dính con nấy. Ve sầu bắt về rửa sạch, ngâm nước muối loãng, thể cho thêm chút rượu để khử tanh. Nhà nào điều kiện thì dùng dầu chiên lên, ăn một miếng thơm giòn, ngon vô cùng. Nhà nào dầu thì đem nướng lửa cũng ngon kém. Trong những năm đói kém quanh năm ăn mấy miếng thịt lợn thì đây quả là một món mỹ vị hiếm .
Kiếp Ngư Nương lớn lên ở thành phố, trò vui thế . Lần đầu tiên Nhị Ngưu kéo bắt ve sầu nàng sợ c.h.ế.t khiếp. Con sâu gì to nhiều chân thấy nổi da gà, nàng sống c.h.ế.t chịu dùng tay bắt. Nhị Ngưu lén đặt một con ve sầu lên nàng. Sau khi phát hiện, Ngư Nương hét toáng lên đuổi Nhị Ngưu chạy khắp nơi. Kể từ đó Ngư Nương còn sợ sâu bọ nữa. Về gặp rết bọ xít, Ngư Nương đều chịu thua kém mà chạy lên tiên dùng chân giẫm c.h.ế.t. Dĩ nhiên rắn thì nàng dám.
Năm nay ve sầu kêu đặc biệt to. Giữa trấn Hạ Hà một cây long não cổ thụ hai ôm mới xuể. Hàng năm ve sầu thích lột xác cây , một đêm thể bắt vài con.
Mà lúc gốc cây đại thụ đang tụ tập một vòng .
Một lão nhân mặt mày rầu rĩ:
“Lão ngóng tin tức ngoài trấn, thuế mùa hạ năm nay tăng thêm. Năm nay gặp hạn hán, nếu trời còn mưa, nộp thuế lương thực xong thì còn sống đây?”
“Ai chứ? Mọi năm điền thuế là một phần mười, năm nay tăng lên bao nhiêu. Nộp xong điền thuế còn ‘tính phú’, ‘càng phú’ và ‘hộ phú’. Đáng giận nhất là còn nộp ‘hiến phí’ cho hoàng đế. Chật vật sống qua một năm còn tăng thuế, thật cho chúng một con đường sống nào.”
Một tráng hán nhíu mày, mặt đầy vẻ sầu khổ.
Đến thời đại Ngư Nương mới , chỉ riêng điền thuế cũng đủ để đè bẹp nông dân thời xưa. Ngược điền thuế chỉ chiếm một phần nhỏ, phần nặng nhất chính là các loại “phú”.
“Tính phú” là thuế , thu theo trong mỗi hộ.
“Càng phú” là khoản tiền mà thanh niên trai tráng nộp để miễn lao dịch. Nam nhân trưởng thành mỗi năm đều lao dịch cho quốc gia, thì nộp khoản tiền . Nếu may rút trúng thú biên thì tiền nộp còn nhiều hơn.
“Hộ phú” thu theo hộ gia đình, mỗi năm nộp 200 văn.
Còn “hiến phí” là tiền để hiếu kính hoàng đế.
Sau khi hiểu rõ những khoản thuế rắc rối , Ngư Nương cuối cùng cũng hiểu vì thuế má thời xưa thể nặng đến mức “ruộng nhà nộp thuế sạch” và cũng thông cảm cho xưa vì ở riêng.
Bóng râm rậm rạp của cây long não che bớt cái nóng cho những dân nghèo khổ nhưng thể che gánh nặng của cuộc sống. Sự tuyệt vọng và đau khổ của họ đến từ tận đáy lòng. Ngày qua tháng nọ, năm qua năm khác vất vả lao động cũng chỉ đủ ăn qua ngày, hễ chút biến cố là sẽ rơi xuống vực sâu.
Ngư Nương nỡ ở thêm nữa. Lòng thương cảm thì ích gì, nàng cũng như họ đều là những cánh bèo trôi nổi giữa thời loạn, bất do kỷ.
Tác giả lời : Kiến thức về phương diện thuế má tham khảo từ sách . Lịch sử giả tưởng, khảo chứng.
--
Hết chương 3.
